Reisverhaal vakantie Frankrijk - Poitiers, stadswandeling

Vandaag is de dag dat we naar Poitiers gaan. Het weer is er, met het zonnetje en slechts zo nu en dan een beetje sluierbewolking, ideaal voor. We staan al vroeg klaar om weg te gaan, want we willen natuurlijk genoeg tijd hebben om alles te zien.

Poitiers, de oude hoofdstad van de Poitou, ligt op een heuvel, ingeklemd tussen de rivieren de Clain en de Boivre. De stad heeft een groot historisch verleden en heeft een prachtig bouwkundig erfgoed. De vroegmiddeleeuwse monumenten en oude kerken maken het pitoreske Poitiers tot een interessante stad voor de hedendaagse toerist.

Meer info: www.ot-poitiers.fr (Frans)

Even over negenen vertrekken we met de auto naar Poitiers. Drie kwartier later rijden we het centrum al in. We parkeren de auto in een garage midden in het centrum, in de buurt van Notre-Dame-la-Grande kerk. Vervolgens lopen we naar het de Notre-Dame-la-Grande. Deze blijkt dus helemaal niet zo groot als de naam doet vermoeden, maar hij is wel erg mooi. Voordat we naar binnengaan, pakken we eerst een terrasje op het kerkplein.

Met een kop koffie in de hand bestuderen we de plattegrond van Poitiers die we net ervoor bij de VVV (ook aan het plein) gehaald hebben. Deze kaart is ontzettend handig. Er zijn namelijk door de stad enkele wandelroutes uitgezet die aangeduid worden met de kleuren geel, rood en blauw. Nu is ons ook gelijk duidelijk geworden waarvoor de gele en blauwe streep op de stoeprand voor dienen. De strepen samen met het kaartje maken een interessante wandeling door de stad erg makkelijk.

We besluiten om als eerste de gele route te lopen die onder andere langs de gerechtsgebouwen, het gotische herenhuis Fumé uit de 15e en 16e eeuw en de Montierneuf kerk gaat. Maar vóór we aan die route beginnen, gaan we eerst bij de Notre-Dame-la-Grande naar binnen. In de kerk is het behoorlijk donker doordat de kerk nauwelijks ramen heeft, maar ik moet zeggen dat de kerk van binnen net zo prachtig is als van buiten. Er zijn veel mooie en kleurrijke schilderingen op de pilaren en de plafonds. Ook binnen staan veel beeldhouwwerken die mooi verlicht zijn.

De Romaanse Notre-Dame-la-Grande kerk op de Place Charles de Gaulle in het centrum van Poitiers is, ondanks haar naam, een vrij kleine kerk (57m x 13m). Exacte data zijn niet bekend, maar het meeste van de kerk dateert uit de 11e eeuw. Alleen een klein gedeelte van de noordelijke muur is ouder. De kerk is gebouwd op de resten van een Karolingische basiliek, die op haar beurt weer op de fundamenten van een Gallo-Romeinse tempel moet hebben gestaan. In het begin van de 12e en 13e eeuw is de Notre-Dame-la-Grande aan het westen uitgebreid met twee erkers en de prachtige voorgevel met de vele beeldhouwwerken. De taferelen laten zich als een plaatjesboek lezen voor de pelgrims die vaak analfabeet waren. Tegen 1521 is de kerk nogmaals uitgebreid met een nieuwe kapel aan het noordoosten van het koorgewelf. Ook gedurende de 15e en 16e eeuw zijn er geregeld nieuwe kapellen toegevoegd.

Toen de kerk in 1562 werd geplunderd door Protestanten werden de meeste standbeelden die de voorgevel sierden onthoofd. Pas in de jaren 1845 tot 1850 heeft de Notre-Dame-la-Grande een eerste restauratie ondergaan. De tweede en belangrijkste restauratie, die plaats vond tussen 1992 en 1995, heeft de schoonheid van de voorgevel weer helemaal tevoorschijn gehaald. Tijdens de restauratie werden pigmenten teruggevonden die erop wezen dat de voorgevel in de middeleeuwen beschilderd is geweest. Sindsdien is de voorgevel in de zomer aan de hand van de modernste technieken spectaculair verlicht in de kleuren zoals men dat in de Middeleeuwen dagelijks zag.

De binnenkant van de kerk is versierd met prachtige gebeeldhouwde taferelen en kleurige pilaren en wanden. In de kerk staan enkele hoogwaardige liturgische meubelstukken uit de 16e en 17e eeuw. In 1852 heeft men schitterende fresco's uit de 12e eeuw ontdekt op het koorgewelf.

Meer info: www.culture.gouv.fr (Frans, Engels)
Meer info: www.bernezac.com (Frans)
Meer info: http://architecture.reli2.free.fr (Frans)

Dan beginnen we aan de gele route door de stad. Als eerste komen we langs Le Palais de Justice (gerechtsgebouwen) die vroeger het paleis vormden van de hertog van Aquitanië en de graven van Poitiers. We lopen weer verder en komen langs het bijzondere l'Hotel Fumé, een gotisch herenhuis uit de 15e en 16e eeuw. Het is gebouwd door Pierre Fumé en daarna afgemaakt door zijn zoon François, destijds de burgemeester van Poitiers. Bij dit herenhuis begint de mooie Rue de la Chaîne.

Deze Romeinse weg uit de eerste eeuw is lange tijd de belangrijkste toegangsweg tot het centrum geweest als je van het noorden af kwam. Het is een van de best bewaard gebleven straten van Poitiers met zijn oude gedeeltelijk houten huizen, prestigieuze hotels en elegante herenhuizen. De straat heeft z'n naam gekregen naar de ketting die in de middeleeuwen over de straat gespannen kon worden om het dorpscentrum af te sluiten tijdens een oproer. De huizen links op de foto zijn in middeleeuwse stijl gebouwd.

Verderop aan de gele route ligt aan de Place Montierneuf de Saint-Jean-de-Montierneuf kerk uit de 11e eeuw. Deze kerk heeft met zijn vele bogen een bijzonder elegante architectuur, maar is van binnen niet zo interessant. Het is er erg kaal, vooral vergeleken bij de Notre-Dame-la-Grande die we vanmorgen gezien hebben. Veel van de glas-in-lood ramen zijn door de jaren heen vervangen door gewone ruiten waarvan er helaas enkele inmiddels ook weer gebroken zijn.

De eerste steen van de Saint-Jean-de-Montierneuf kerk werd in 1077 gelegd. De kerk werd gebouwd op last van Guy Geoffroy Guillaume VII van Aquitanië, die zo hoopte vergiffenis te vinden voor zijn zonden. Hij plaatste de kerk onder gezag van de Bourgondische abdij van Cluny en vormde in 1082 met 18 monniken de eerste gemeenschap. De Saint-Jean-de-Montierneuf kerk is in 1096 ingewijd door Paus Urbain II. Als een van de vele kerken van Cluny, heeft zij dienst gedaan als aalmoezeniershuis voor de Compostela-pelgrims.

De Saint-Jean-de-Montierneuf (81x52 meter) heeft een prachtige evenwichtige architectuur. De kerk is voor het laatst in de 17e eeuw ingrijpend verbouwd doordat deze beschadigd was door Protestanten tijdens de religieuze oorlog van 1562 tot 1598. Van binnen doet de kerk erg ruim aan door de breedte van het schip, de grote ramen en ruimopgezette kapellen. Het gebrandschilderde raam in het koorgewelf is gemaakt door de gebroeders Guérithault in 1872. Het toont verschillende belangrijke momenten uit het leven van Jesus. Het orgel, gebouwd in 1865-1866 door Merklin and Scütze, werd geregistreerd als Nationaal Monument in 1984.

Vanaf de Saint-Jean-de-Montierneuf kerk vervolgen we de route richting het centrum. Op het Place de la Liberté nemen we een korte pauze. Op een terrasje bestellen we een drankje. Het maakte niet uit wat, als het maar goed koud is. Het is vandaag een zonnige en warme dag en van het sjokken door Poitiers krijg je een behoorlijke dorst. Op dit plein staat trouwens een replica van de Statue of Liberty van New York.

Een half uurtje later lopen we weer terug naar de Notre-Dame-la-Grande kerk. Wanneer we daar aankomen, besluiten we ook de rode route te lopen. Deze gaat onder andere langs de Saint Porchaire kerk, de Saint Hilaire kerk uit de 11e eeuw en het stadhuis van Poitiers. Vooral het stadhuis is een indrukwekkend gebouw. We blijven op het pleintje ervoor eventjes op een bankje zitten om eens rustig de drukte te bekijken. Even later lopen we weer verder, maar helaas weten we niet meer precies welke kant we op moeten. Op de gok lopen we één of andere straat in en zo komen we uit in een leuke winkelstraat. De vele monumenten van Poitiers hebben we zo wel een beetje gezien, dus houden we de wandelroute maar voor gezien. Nu zullen we dus niet langs de Saint Hilaire kerk komen, maar kunnen we wel rondkijken in de gezellige winkeltjes van Poitiers.

Dat het toeristenbureau van Poitiers plattegronden uitgeeft met de drie wandelroutes door de stad is echt ideaal. Wel jammer dat de informatieborden bij bijzondere gebouwen vervolgens vaak alleen in het Frans zijn. Was ook wel een beetje te verwachten van die Fransen, toch?

Dit is een erg geslaagde dag geweest. Poitiers is een leuke stad, maar stiekem vinden we allebei La Rochelle toch net wat interessanter en gezelliger om doorheen te slenteren.

4 september 2003